Böhmblog

Afscheid

2011-12-02T03:29:00.000-08:00

Het is niet anders, het is verschrikkelijk jammer, maar dit is mijn laatste blog voor De Schaakkaravaan.

We moeten afscheid nemen van een goed lopend project omdat de subsidie stopt aan het eind van dit jaar. We lezen het iedere dag in de krant en we horen het op de radio en zien het op tv, de overheid zit in de financiële problemen en daarom wordt de kraan voor alle extra uitgaven dichtgedraaid. Als je ouder wordt dan wil je de huidige tijd nogal eens vergelijken met vroeger. Was het nou beter of slechter of ongeveer gelijk?

Toen ik op het basisonderwijs zat had ik iedere week zwemmen, gymnastiek, schaken, muziekles, handarbeid en een schooltuintje. Daar ben ik nog blij om, niet omdat je nou met al die dingen nog zoveel doet later maar er is er zoveel om op terug te vallen. Wat je in de kinderjaren leert, houd je voor altijd bij je. En daarom vind ik het jammer voor jullie dat De Schaakkaravaan stopt.

Openluchtschaak

2011-11-10T08:19:00.000-08:00

De schaakkaravaan die in 2009 vertrok is bijna bij het eindpunt. Op 1 januari 2012 begint een nieuw jaar en stopt de karavaan.

We willen natuurlijk op gepaste wijze eindigen. Om te beginnen komt er een leuk boekje uit over de afgelopen drie jaar waarin het wel en wee van de karavaan wordt uitgelegd met vele tips voor toekomstige jeugdschaakprojecten. Eddy Sibbing, de projectleider van De Schaakkaravaan, heeft alles van dichtbij meegemaakt en heeft vele bijzondere ervaringen verzameld.

Ook worden er een tiental openluchtspellen geschonken aan de scholen die het meest actief waren.

Misschien heb je wel eens dat grote spel gezien op het Max Euweplein in Amsterdam, waar altijd tientallen mensen zich om het bord verzamelen, weer of geen weer. Nou zijn die stukken heel erg groot dus hebben we voor de scholen een tussenmaat gekozen met stukken van ongeveer 30 centimeter hoog. Het schaakbord is niet moeilijk te maken want je hoeft alleen maar 32 stoeptegels zwart te verven. Ik hoop dat er zo vele kinderen gaan meespelen zodat de karavaan toch nog een beetje doortrekt naar de toekomst.

Schaken met niets

2011-10-03T04:42:00.001-07:00

Op een van zijn vele buitenlandse reizen ontmoette onze enige Nederlandse wereldkampioen schaken Max Euwe eens Si Toemboek. Si was een Batakker, een afstammeling van volksstammen die 1500 jaar geleden vanuit het berggebied van de Himalaya wegtrokken en zich vestigden in Sumatra.

De ontwikkelingen gaan niet snel in het eilandenrijk van Indonesië. Daar leven minder ontwikkelde volken en Euwe ging daar schaken met Si. Heel het dorp en velen van de omringende plantages waren uitgelopen om die partij mee te maken. Euwe schreef daarover: ‘De mensen waren mager en gespierd en hadden een natuurlijke waardigheid’. Het is heel bijzonder dat iemand die niet kan lezen of schrijven en die nooit lid is geweest van een schoolschaakclub, simpelweg omdat er geen school is, dat zo iemand goed kan schaken. En dat kon Si. Hij maakte remise maar ik vermoed dat Euwe dat sowieso wel een goede uitslag vond. Daarna speelden ze nog een ander soort schaak, waarbij de stukken net even anders liepen. Het bord was in de grond uitgekrast en de stukken waren verschillende stukjes hout, die een beetje bewerkt waren door de Batakkers. Aan hout geen gebrek in de rimboe.

Als jij een keer een bezoek brengt aan de Batakkers dan kun je altijd met ze schaken. Ze vragen er wel een beetje geld voor maar dat moet je dan maar zien als ontwikkelingshulp.

De laatste kans!

2011-09-02T05:47:00.001-07:00

De vakantieperiodes lopen af, de scholen beginnen weer en de Schaakkaravaan gaat zijn laatste halve jaar in. Helaas zal dit bijzondere project, dat voor minstens drie jaren was gegarandeerd door subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, niet worden verlengd. De grote bezuinigingsgolf die over ons land rolt, sleurt van alles mee, ook een hele karavaan. We kunnen hier treurig om zijn of ook blij dat we iets moois hebben neer kunnen zetten dat nog enkele maanden doorloopt!

Dus kinderen, ouders, maar zeker ook schakers: maak optimaal gebruik van de mogelijkheden die De Schaakkaravaan biedt.

Voor schakers: er komen weer cursussen voor schaakleraar (les geven in Stap 1 van de Stappenmethode). Doe mee, het is nu nog gratis en je kunt er je leven lang iets mee doen.

Voor de scholen: schrijf je in voor een bezoek van De Schaakkaravaan, de schaaksport is een goed middel om de ontwikkeling van de hersenen te stimuleren. (Alleen Amsterdamse scholen mogen meedoen!)

Voor de ouders: doe mee met een cursus schaakleraar, dan kun je in de vakantie met het hele gezin leuk samen spelen, ook als het regent.

Voor de kinderen: vraag je school om mee te doen met de Schaakkaravaan, het kan nog maar één keer en schaken is leuk en leerzaam en kan de wereld voor je openen.

Voor meer informatie: zie http://www.schaakkaravaan.nl/ of neem contact op met het Max Euwe Centrum (euwemec@xs4all.nl of 020-6257017).

ONJK is begonnen!

2011-08-02T10:22:00.000-07:00

Van 1-6 augustus worden de “ Open Nederlandse jeugdkampioenschappen” gehouden in Borne en als je wilt weten hoe dat verloopt moet je eens kijken op http://www.onjk.nl/

Er wordt in meerdere leeftijdscategorieën gespeeld, de oudsten zijn 20 jaar en de jongste categorieën zijn tot 12, tot 10 en tot 8 jaar. Er wordt niet alleen geschaakt, er zijn tussendoor ook volleybaltoernooitjes, fietstochten, poolen, duiken, bowlen en karten of gewoon lekker wandelen in de natuur. Als je van spanning houdt kun je ook in een donkere grot ronddwalen of een bezoek brengen aan een museum met levensechte mammoeten. Dat zijn de voorouders van de olifanten, maar dan groter.

Nou heb ik nog niet eens alles verteld maar het is wel duidelijk dat het niet alleen bij schaken blijft tijdens deze kampioenschappen. Het is eigenlijk een schaakvakantiekamp, wat wil je nog meer? We doen bij de jaarlijkse Schaakkaravaan-feesten ook altijd veel spelletjes en dan kunnen de kinderen zich ook altijd helemaal uitleven.

Je bent nu te laat met inschrijven maar zet alvast de periode in de agenda want volgend jaar kun jij dan ook meedoen.

Jeugdkampioenen

2011-06-30T04:53:00.000-07:00

Op dezelfde dag, 25 juni, dat het Nederlands Kampioenschap van start ging in Boxtel, werden ook de NK’s voor de jongste leeftijdscategorieën gehouden in Roosendaal.

We feliciteren van harte in de categorie tot en met negen jaar Mick van Randtwijk en Aliya Scholten, in de categorie tot en met acht jaar Jonas Hilwerda en Eva van Harten, en in de categorie tot en met zeven jaar Siem van Dael en Catherina Hulleman.

Ik keek naar een filmpje dat Hicham Bouhlafa maakte van die dag ( http://www.youtube.com/watch?v=mL-NEXDhahg ) en het valt op dat veel kinderen de overkant van het bord niet halen als ze zitten. Ook de klok staat net te ver weg om zomaar even snel in te drukken. Wat vinden jullie daar nou van? Bij andere sporten worden de attributen aangepast aan de leeftijd (bij tennis heb je zachte ballen voor de kinderen en bij veel sporten wordt de duur van de partijen aangepast aan de leeftijd).

Er zijn best wel kleinere schaakborden in omloop en we kunnen best aan kleinere tafels spelen. Maar misschien maak ik me druk om niets en vinden jullie het helemaal niet erg om bij iedere zet een beetje van je stoel te komen. Misschien is het wel cool om gewoon lekker bezig te zijn. Tot slot kregen de winnaars een gouden kroon op het hoofd en zaten ze in een hele grote Sinterklaasstoel. Er is nog een lange weg te gaan, van Roosendaal naar Boxtel, maar het begin is er.

Moeders

2011-06-01T05:30:00.000-07:00

Bij de feestelijke happening van de Schaakkaravaan op 25 mei op de Boekmanschool in Amsterdam praatte ik vooraf wat met een jongetje met mooie ogen. Hij wilde graag meedoen met de vele activiteiten, het moest leuk zijn had hij gehoord van een vriendje. “Van wie heb je schaken geleerd?” vroeg ik. “Van mijn vader maar die doet het niet meer sinds ik van hem win,” zei hij zuur lachend. Een vrouw kwam aanlopen met dezelfde ogen, zijn moeder. “Moet ik er de hele middag bij blijven?” vroeg ze. Dat hoefde niet maar ik wilde wel weten of zij zelf schaakte. “Ja hoor, met mijn zoon, hij leert me de regels en ik vind het leuk. We spelen vaak thuis en op vakantie”.

Moeders zijn zo anders dan vaders. Dat kan ik uitleggen maar dan gebruik ik niet de mensenwereld, dan hoeft niemand zich aangesproken te voelen. Ik zag eens een documentaire van een arendfamilie. Het begon met opnames binnen in een ei, toen de eerste vliegles en pakweg drie weken later zien we vader Arend met z’n zoon langs de bergwanden scheren. Dan zet de vader een aanval in en verjaagt zijn zoon uit zijn territorium. Zo gaat dat in het dierenrijk. Het volgende shot is een zielig hoopje vogel in de avondzon in een rotsspleet. Maar daar komt vader toch weer, met een konijn, die legt hij neer en vliegt weer weg. “Door moeder gestuurd,” dacht ik direct.

Bijzondere prijzen

2011-05-07T05:58:00.000-07:00

Ieder jaar vindt er een prijsuitreiking plaats in het onderwijs (de “IPON-awards”) voor nieuwe vindingen die het de leerling (en dus ook de leraar) makkelijker maken om te leren; of aangenamer, dat kan ook. De prijzen zijn er in vele categorieën en omdat ik mocht helpen bij de presentatie, op 13 en 14 april in die immense hal van de Jaarbeurs te Utrecht, pak ik er een bijzondere uit.

De Rekentuin. Het aanleren van rekenvaardigheden is voor veel leerlingen niet de grootste hobby. Met de Rekentuin wordt het oefenen echter een stuk leuker. Als je sommen of andere opgaven maakt krijg je als beloning een mooie eigen tuin. Je moet wel blijven oefenen anders verdorren de bloemen weer. Het lijkt een beetje op een Tamagotchi, een draagbaar digitaal huisdier, waarvan er wereldwijd meer dan 76 miljoen zijn verkocht sinds 1996. Als je hem niet dagelijks aait en verzorgt, wordt-ie ziek. Rekentuin is nog iets slimmer: het programma past zich aan, aan de resultaten van de leerling zodat altijd 75% goed is. Dat is beter voor de tuin.

Grappig dat die 'nieuwe vindingen' in het onderwijs al lang bestaan in de schaakwereld, wij hebben al jaren programma's die zich aanpassen aan de beginnende schaker en die individueel iets aanleren. Bloemen hebben wij niet nodig, want wat is nou mooier dan een diagram met een interessante stelling?

Hieronder de prijswinnaars:

Winnaar categorie Primair Onderwijs -software
Rekentuin - http://www.rekentuin.nl/

Winnaar categorie Primair Onderwijs -hardware
Teach32 - http://www.teach32.com/

Winnaar categorie Voortgezet Onderwijs -software
Les 2.0 - http://www.les20.nl/

Winnaar categorie Voortgezet Onderwijs - hardware
Casio Laser-Led Beamer XJ-ST - http://www.casio-europe.com/nl/

Winnaar categorie Middelbaar - software
RekenAPK - http://www.rekenapk.nl/

Winnaar categorie Special Award Gewoon Speciaal
Sociaal op Stap - http://www.sociaalopstap.nl/

Winnaar categorie Special Award Stimuleringsprijs
Margreet van den Berg - http://www.ictenonderwijs.nl/

Met vriendelijke groet, Hans Böhm

PS Bezoek ook eens mijn website: http://www.hansbohm.com/

Familiezaken

2011-03-30T08:58:00.000-07:00

Zoals de ene vader zijn dochter leert voetballen en de andere moeder haar zoon leert koken, zo heb je families waar dezelfde hobby’s al meerdere eeuwen worden beoefend, dat zijn dus minstens vier generaties. Toen het georganiseerde schaakleven nog in de kinderschoenen stond (de wereldschaakbond FIDE werd opgericht in 1924), was er nog geen officieel Nationaal Kampioenschap. Maar wel onofficieel (zoals op het schoolplein altijd dezelfde kinderen winnen met verspringen en knikkeren) en de beste schakers rond 1880 waren de broers Van Foreest, Dirk en Arnold. Daar bestaan nog mooie zwart/wit foto’s van, met mannen in driedelige pakken en lorgnetten en wandelstokken.

En nu maken we een sprongetje van 130 jaar en dan zien we dat Lucas van Foreest, de jongste schaker is die ooit Stap 6 heeft gehaald. Stap 6 is de laatste en hele moeilijke stap, in het stappenplan van de KNSB, die jullie allemaal volgen. En de geschiedenis herhaalt zich nog een keer want ook Lucas heeft een iets ouder broertje, Jorden, en die schaakt ook heel goed want die heeft ook het Stap 6-diploma met succes behaald.

De cirkel zou pas echt rond zijn als Lucas en Jorden over tien jaar tot de beste spelers van Nederland behoren. Dat zouden de betovergrootvaders leuk hebben gevonden.

Open-lucht-schaken

2011-03-03T05:01:00.001-08:00

Schaken in de open lucht is leuk. Er zijn vele steden waar iedere dag geschaakt wordt in een park of op een straathoek. Ik speelde in de open lucht in New York, in Mexico-Stad, in Londen, in Kopenhagen en in Hilversum. Iedereen neemt zijn eigen spel mee en een schaakklok en soms is de inzet een euro of een dollar. Het is er altijd druk en iedereen bemoeit zich met de partij van een ander.

Maar het mooiste open-lucht-schaak wordt gespeeld op het Max Euweplein in Amsterdam. Want daar wordt gespeeld met grote stukken op een groot bord, dat gewoon in de straattegels is verwerkt. Weer of geen weer, er staan altijd minstens tien man om het bord heen en de twee spelers verschuiven de stukken met de handen maar soms ook met de voet. Op iedere zet volgt commentaar van de omstanders. De regel is dat de winnaar mag blijven staan en wordt uitgedaagd in volgorde van aankomst, zoals bij de bakker en de groenteboer.

Je ziet clochards, mannen met aktetassen, professoren, studentes en kinderen. Iedereen mag uitdagen maar je moet wel op je beurt wachten. Aan de handbewegingen en het kijken kun je zien dat het wachten geen problemen geeft want men bespreekt de beste zetten en de valletjes. Er wordt gelachen. Schaken is mooi op ieder niveau.

Anna-Maja wint haar groep!

2011-01-31T05:21:00.000-08:00

Het was weer twee weken lang een mooi toernooi in het badplaatsje Wijk aan Zee. Dat moet je zelf meemaken, het Tata-Steel-schaaktoernooi is het grootste en mooiste toernooi ter wereld. In een enorme sportzaal zitten niet alleen de wereldtopspelers, zoals de wereldkampioen Viswanathan Anand uit India en de Magnus Carlsen uit Noorwegen maar ook honderden mindere schakers.

Ik ging iedere dag ook even kijken bij Anna-Maja Kazarian die speelde in groep 5C. Anna is 10 jaar en tegenover haar zaten mannen die de vader van haar opa hadden kunnen zijn. Clubschakers die een heel leven van schaakervaring hebben. En toch won Anna, die als het spannend wordt op haar voeten gaat zitten, haar groep met 6,5 uit 9! Zij concentreert zich goed tijdens de partij en daarmee scoor je altijd beter. Soms zag ik Anna als ze klaar was in de persruimte, waar alle journalisten hun verhalen schrijven of hun berichten doorgeven naar verre landen voor de radio of de tv. Eigenlijk mag daar alleen journalisten komen maar voor Anna deed men een oogje dicht.

Zij wilde graag de handtekeningen van de topspelers hebben. En die kreeg ze, want iedereen vindt het leuk als een klein meisje al zo goed is en serieus met haar hobby bezig is. Haar mooiste handtekening was die van de Armeense grootmeester Levon Aronian, want Anna’s ouders komen ook uit Armenië. Volgend jaar speelt ze in groep 4.

Gelukkig Nieuwjaar

2011-01-05T03:14:00.000-08:00

Ik wens alle leden van De Schaakkaravaan een gelukkig 2011.

Nou kun je met veel dingen gelukkig worden: thuis, op school, met je vriendjes en vriendinnetjes en met al je hobby’s. En schaken is een van je hobby’s, want je bent lid van De Schaakkaravaan. Hoe word je nou gelukkig met schaken? Natuurlijk als je een partijtje wint maar je kunt ook gelukkig worden met kleine dingen. Als je een hele mooie pionzet doet, zoals en-passant slaan, of met je enige overgebleven pion tegen een heel leger toch nog wint! Dat kan.

Of als je een onverwachte paardzet vindt, een paardvork waarmee je schaak zet én een dame wint, dat maakt ook gelukkig. En er zijn stellingen waarin een loper of een toren sterker is dan een dame, als je dat zelf een keer bedenkt heb je daar nog lange tijd plezier van. Maar waar je ook heel gelukkig van wordt, is een koning die uit zijn veilige schuilplaats komt en zelf ten strijde trekt. Kortom, ik wens jullie een gelukkig schaakjaar toe.

Lang leve de koningin

2010-12-14T08:57:00.000-08:00

Op 11 december werd de bioscoopfilm Lang leve de koningin gedraaid in het City-theater in Amsterdam. Het is een leuke film en ook een beetje spannend en er wordt veel in geschaakt. Nou is naar een film kijken weer wat anders dan een film maken.

Als je aan kinderen vraagt: ‘wat wil je later worden?’ dan zeggen ze vaak ‘acteur’ of ‘actrice’. Want ze denken dat het rondlopen in mooie kleren en bijzondere dingen meemaken, het leven heel erg boeiend maken. Maar als je eenmaal meespeelt in de film, liggen de zaken toch anders. Want een simpel zinnetje als ‘Ik hou van jou’ moet soms wel 30 keer over. Dan is het geluid niet mooi, dan de lucht, dan staat iemand verkeerd of er komt net een vliegtuig voorbij, of iemand kijkt niet goed. Als je een strenge regisseur hebt, dan laat hij het net zo vaak over doen totdat hij tevreden is. Er zijn voorbeelden van meer dan honderd keer dezelfde scène. Dan is het filmleven plotseling niet zo interessant meer.

Regiseusse Esmé Lammers verlaat 11 december City.

De koning

2010-11-21T05:38:00.000-08:00

De koning is het belangrijkste stuk in het schaakspel. De koning is er altijd geweest, ook bij de voorlopers. Van oudsher ontleent de koning zijn macht en waardigheid aan de godheid. Daarom wordt een koning ook nooit geslagen maar houdt het spel op als hij geslagen zou kunnen worden.

In het oude Egypte, in India, in Perzië waren er ‘koningen bij de gratie Gods’, zoals dat zelfs tot vandaag nog over de Christelijke koningen wordt gezegd. De koning was ‘heerser over zijn volk’, hij was ‘de heer der heerscharen’ en hij voerde het leger aan, dat hem diende om de wet en vrede te handhaven, om zijn land te verdedigen bij aanvallen en, niet in de laatste plaats, om te helpen bij de uitbreiding van zijn land. Dat oorlog voeren zat de oude koningen in het bloed, je kon rustig spreken van een militair koningschap. De figuur van de koning is in het schaakspel nooit noemenswaardig veranderd.

Je moet de anekdote over het ontstaan van het schaakspel kennen. Er was eens een koning die een beetje moe werd van al dat oorlog voeren en zich intellectueel wilde verstrooien. Via herauten (omroepers) loofde hij een grote beloning uit voor een spel dat hem uit zijn verveling kon halen. Na vele mislukte pogingen meldde zich de uitvinder Sissa Ibn Dahir aan het hof, met het eerste schaakspel. Koning Shihram was zo onder de indruk dat hij zei: “Zeg mij wat je wenst, Sissa, en het zal geschieden”. Toen zei Sissa: “Doe mij maar één graankorrel op het eerste veld, twee op het tweede veld en dan op ieder volgend veld het dubbele.” De koning ontstak in grote woede: “Wat is dat voor een eenvoudige beloning? Neem mijn dochter, of een stuk land!” Maar Sissa hield voet bij stuk en toen later bleek dat er niet genoeg graan op de hele wereld was om de beloning in te lossen, wist de koning niet wat hij meer moest bewonderen, de uitvinding van het schaakspel of de onmogelijke beloning.

De wiskundige formule is 2 tot de 64e - 1 en dat zijn precies 18.446.744.073.709.551.615 graankorrels, meer dan vele malen de wereldproductie.

De koningin

2010-11-03T04:35:00.000-07:00

In Chaturanga, de directe voorloper van ons schaakspel, hadden alle vier spelers een koning. Toen de witte en zwarte legers werden samengevoegd, volgens sommige encyclopedieën vanaf het jaar 500, wilde men niet twee koningen per kleur hebben. Dus werd één koning gedegradeerd tot generaal. De generaal moest in het veld uitvoeren wat de koning hem vanuit zijn kasteel opdroeg. Daarom kreeg de generaal op het schaakbord slechts de helft van de macht van de koning (acht velden): hij mocht alleen maar kiezen uit de vier diagonale aanliggende velden. De generaal bleef altijd op dezelfde kleur en was nog zwakker dan de loper.

Als het spel naar Europa komt, rond het jaar 1000, verandert de benaming voor het stuk ‘de generaal’. In het bewaard gebleven manuscript ‘Elegia de Ludo Scachorum’ uit 1195 wordt gerept van ‘Femina’, dat betekent vrouw. In de Middeleeuwen duikt hier en daar ‘Regina’ op (betekent koningin) en in een manuscript uit 1403 heeft men het over ‘Coninghinne’. In die tijd speelde er dus een transseksueel stuk naast de koning: in de Arabische landen een man en in Europa een vrouw.

Pas vanaf 1500 krijgt ‘De Koningin’ of ‘De Dame’ haar huidige kracht. Zij wordt sterker dan alle andere stukken maar de koning blijft natuurlijk het meest belangrijke stuk. Er wordt veel gespeeld aan het hof en door edelen. De stukken vertegenwoordigen meer een complete hofhouding dan een slagveld. De figuur naast de koning werd daarom min of meer vanzelfsprekend de koningin.

De loper

2010-10-11T04:47:00.000-07:00

De loper was bij het ontstaan van het schaakspel, bij de voorlopers, een olifant. Nou werden olifanten, naast paarden, ook gebruikt in het Indiase leger, ten tijde van de chaturanga-variant, toen ze een partij nog met vier spelers speelden. Tot ongeveer 1500 was de loper ook een realistische olifant op het schaakbord, soms gesneden van ivoor.

Door de invloed van de Arabieren ontstonden abstracte stukken voor de loper, soms met twee uitsteeksels, die stonden voor de slagtanden, soms alleen een rechtopstaande slurf. In het Russisch heet de loper ‘Slon’ en dat is hun woord voor olifant. De loper was eerst een zwak stuk, het ging weliswaar over de diagonaal maar maakte slechts een sprongetje waarbij één veld werd overgeslagen, dus van b1 naar d3 en vanuit d3 de keuze naar b1, b5, f5 en f1.

Toen de olifant loper werd mocht hij naar alle velden op de diagonaal, dat was een enorme uitbreiding van de mogelijkheden. Met de verandering van een springende naar een lopende, rennende figuur werd tevens de naam veranderd in ‘raadsheer’ en/of ‘loper’. In de Germaans verwante talen kun je dat ook nog terugvinden in ‘Läufer’ en ‘Löpare’. De loper is als je er over nadenkt het stuk dat de grootste metamorfose heeft ondergaan, zowel in benaming als vormgeving.

Het paard

2010-09-24T00:39:00.000-07:00

Het schaakstuk paard stamt regelrecht van de paarden die gebruikt werden in de oude manier van oorlogvoeren: de cavalerie. En die paarden waren niet wild maar waren bereden paarden. Volgens kenners van de geschiedenis slaagde de mens er pas tussen 3000 en 2000 voor Christus in om het wilde paard te temmen en te domesticeren, dat wil zeggen dat het paard zich liet verzorgen en als rijdier of lastdier gebruikt kon worden. De paarden waren aanvankelijk tamelijk klein, niet meer dan 1,5 meter hoog, en ze werden ongezadeld en zonder stijgbeugel bereden.

De paardensprong is nooit veranderd en is altijd een beetje mysterieus voor de beginner. Dat komt omdat het paard over een veld kan springen waar een ander stuk staat. Sommigen leren de sprong als: 1 veld recht en 1 veld schuin, anderen leren de sprong als: 2 velden recht en 1 opzij. De paardensprong is dus een combinatie van sprongen en daarin onderscheidt het paard zich van alle andere stukken.

Met het paard zijn leuke opgaven te bedenken. Een van de oudste opgaven is: zet een paard op e5 en spring naar alle velden op het bord maar je mag nooit twee keer op een veld komen.

Als je er niet uitkomt hoor ik het wel.

De toren

2010-08-27T02:24:00.000-07:00

Waarom gaat de toren alleen maar horizontaal en verticaal? Als je de geschiedenis van de toren weet, dan begrijp je ook waarom de toren rechtdoor supersterk is en juist diagonaal heel zwak. We duiken de tijd in.

Ongeveer de belangrijkste uitvinding in de geschiedenis is die van het wiel. De wielvorm is voor veel dingen handig en naar algemeen wordt aangenomen werd omstreeks 4000 voor Christus een houten wiel uitgevonden voor het pottenbakken. Het eerste gebruik van een wiel voor een wagen kwam pas duizend jaar later maar toen waren de wielen nog geheel gesloten. Pas omstreeks 1500 voor Christus gebruikten ze spaakwielen die meer snelheid gaven.

In het chaturangaspel, de directe voorloper van het Westerse schaakspel en het Chinese Chiangqi, stond de Ratha opgesteld, het Sanskrietwoord voor strijdwagen. Met paarden ervoor vervoerde de Ratha snel boogschutters en soldaten. In waterrijke gebieden liep de Ratha vast en daar gebruikte men boten. De toren heet nog steeds Ladja in het Russisch, wat boot betekent. In vroeger tijden was de vorm van de schaaktoren daarom soms een boot. Maar zowel de strijdwagen als de boot is diagonaal niet snel wendbaar, ze zijn zwak in de flanken en dat is onze toren ook.

De pion

2010-08-18T03:10:00.000-07:00

Volgens sommige kenners van de geschiedenis doken de voorlopers van het schaakspel al zes duizend jaar geleden op. Natuurlijk zijn er in die achter ons liggende tijd veel dingen veranderd en aangepast. Neem nou de pion.

De pion stond altijd symbool voor de voetsoldaat. Dat marcheren zie je een beetje terug in de loop van het kleinste stuk. Recht op z’n doel af: de overkant, dwars door alle linies van de vijand heen. Pionnen waren eerst verschillend, soms ook gemaakt naar specifieke ambachten (boer, bakker, smid). Maar toen de Arabieren op hun veroveringstochten tussen het jaar 640 en 750 het schaakspel meenamen naar Noord-Afrika en later Spanje en Frankrijk werden de stukken abstract. Beelden, dus ook schaakstukken, mochten niet lijken op levende wezens volgens de voorschriften van de Koran.

De pion mocht in het begin alleen maar 1 stap, 1 veld per keer vooruit. Later kreeg de pion de keuze tussen 1 of 2 velden vanuit de beginpositie. Vanaf ongeveer 1600 wordt langzaam de en passant regel internationaal ingevoerd en ook de promotie tot ieder stuk. Want in het begin moést je tot dame promoveren maar dat mocht alleen als de oorspronkelijke dame al geslagen was. Want twee vrouwen naast 1 koning was veelwijverij en dat was weer volgens ‘andere’ godsdiensten schennis.

‘De pion is de ziel van het schaakspel’ is een beroemde uitdrukking. Door pionnenformaties en pionoffers krijgt een stelling dynamiek.

Levende en dode stukken

2010-07-07T03:44:00.000-07:00

Omdat de schaakvereniging in Bergen op Zoom precies 64 jaar bestond was er op het marktplein een heel groot schaakbord gelegd, natuurlijk met ook precies 64 velden.

Eerst werd een schaakpartij nagespeeld uit 1851 met levende stukken. Die beroemde partij tussen Andersen en Kiezeritsky heet nota bene ‘de onsterfelijke partij’. De stukken waren vooraf door de straten gelopen en hadden al voor veel publiek gezorgd. Tijdens de partij gingen de stukken zelf zingen of vechten of trappelen, als het paard aan de sprong was. Het was een plezierig en mooi spektakel en ook mensen die niet konden schaken bleven kijken.

Toen die partij klaar was werden er hele grote kunstzinnige schaakstukken het bord op gereden. De koning was wel 3 meter hoog en woog meer dan 300 kilo. De spelers waren Bianca Muhren en ik en wij liepen tussen de stukken door op het bord en gaven dan een zet aan. Er waren twee helpers per stuk nodig om ze te verzetten.

Wist je dat de eerste schaakclub in Bergen op Zoom al in 1860 werd opgericht, dat is 150 jaar geleden! Het was een prima schaakdag en de zon scheen er ook nog bij.

Plezier

2010-06-26T02:02:00.001-07:00

Hoe kunnen ouders hun kinderen helpen in de sport? Dat is een boeiende vraag en daar komt binnenkort een boek over uit met de titel ‘Coaches aan de keukentafel’.

Het grootste gedeelte van het boek gaat over blessures, talent, voeding, training en geestelijke begeleiding. Soms willen ouders nog liever dat hun kind wint, dan het kind zelf. Er komen in het boek veel mensen aan het woord die met kinderen werken: jeugdtrainers, bewegingswetenschappers en ook sportartsen. Nu vroegen ze ook aan mij een tip voor ouders en/of jonge sporters.

Dit is mijn tip: Houdt het plezier in de gaten. Zodra het plezier wegvalt in de sportbeleving moet je stoppen. Dus zorg voor plezier tijdens, of naast, het serieuze werk. Dat geldt voor ieder niveau.

Natuurlijk heb ik nog wel wat meer gezegd, vanuit de schaaksport, want dat is toch weer wat anders dan lichamelijke sporten. Als het boek uitkomt laat ik het je weten, dan kunnen je ouders het bestellen.

Vliegende stukken

2010-06-16T03:34:00.000-07:00

Begin juni was er weer zo’n leuke happening van de Schaakkaravaan. Langzamerhand krijgen we een beetje grip op de chaos. Zelf vind ik de schaakestaffette (hardlopen-met-schaakstukken-met-hindernissen) altijd vermakelijk om te zien. De stukken zijn best wel zwaar en als je dan ook nog tussen pionnetjes door moet slalommen gaan sommigen onderuit. De stukken vliegen er dan vanaf.

Bij de prijsuitreiking van de schaaktekeningen zegt de meester welke tekeningen hij het mooiste vond maar iedereen vindt natuurlijk dat zijn tekening de beste is en zo hoort het ook. Dan is er nog de computerhoek en de spelletjeshoek, met kleine puzzeltjes en dobbelschaak.

Zelf speel ik altijd snelschaakpotjes van 1 minuut tegen 5 minuten en ik won alle partijen met nog maar 1 seconde op de klok. “Dat doe je expres”, zei een slim meisje en daar had ze wel een beetje gelijk in want de vorige happening had ik ook iedere partij maar 1 seconde over. Of zou het toch toeval zijn?

Het was weer een mooie happening van De Schaakkaravaan!

Jong tegen oud

2010-05-25T03:35:00.000-07:00

Omdat Max Euwe 75 jaar geleden wereldkampioen werd, organiseert het Max Euwe Centrum (MEC) dit hele jaar leuke activiteiten. In de meimaand was er een boeiende strijd tussen onze vijf beste jeugdspelers en vijf gerenommeerde grootmeesters. Ze speelden allemaal vier serieuze partijen. Dit waren de uitslagen:

Anish Giri (15 jaar) – Nigel Short (Engelsman) 2-2
Robin van Kampen (15) – Yasser Seirawan (Amerikaan) 1-3
Benjamin Bok (14) – Lubomir Ftacnik (Slowaak) 1,5-2,5
Lisa Schut (15) – Sebastiaan Siebrecht (Duitser) 1,5-2,5
Anne Haast (16) – Dennis de Vreugt (Nederlander) 0-4

Ook al verloor ‘de jeugd’ in totaal met 6-14 , het waren leerzame ontmoetingen en achteraf waren de grootmeesters vol lof. Ze kregen een heleboel tips mee: denk aan je tijdsindeling, blijf je concentreren ook als je gewonnen staat, laat je niet ontmoedigen als je van beter naar slechter komt te staan en nog een heleboel andere dingen. Als jij goed je best doet kan jij over 25 jaar, als Max Euwe honderd jaar geleden kampioen was, misschien wel meedoen als ‘gerenommeerde grootmeester’

De geschiedenis van de schaaksport (5).

2010-05-19T08:16:00.001-07:00

De universiteit van Göttingen in Duitsland heeft een manuscript bewaard uit 1470 dat geheel gewijd is aan het moderne schaak, zoals wij het nu nog spelen. Over 33 bladzijden worden in Latijnse tekst twaalf openingen besproken en 30 schaakproblemen in diagrammen gegeven. Alle stukken gaan en slaan zoals ze nog steeds doen en bij promotie mag voor elk stuk gekozen worden. Allen de rokade en de en-passantregel zijn nog niet overal gelijk.

De enige aanpassingen die vanaf 1850 zijn ingevoerd, hebben betrekking op de bedenktijden per speler per partij. Na de zandloper en de mechanische schaakklok werd rond 1900 de dubbele schaakklok ingevoerd. Het aantal zetten per uur werd opgevoerd en vanaf 1990 komt de digitale schaakklok in de toernooizaal. Op aanraden van wereldkampioen Bobby Fischer (1972) kwam er extra bedenktijd per uitgevoerde zet bij. Het had niet veel gescheeld of het WK 2010 was in een vluggertje beslist.

De geschiedenis van de schaaksport (4).

2010-05-03T07:58:00.000-07:00

De derde periode van het ontstaan van het schaakspel was tussen 750 jaar en 1475 waarin Europa gaat schaken. We zitten nu in de christelijke Middeleeuwen. Omstreeks 800 Spanje, omstreeks 900 Italië, daarna Duitsland en daarna Nederland. De geschakeerde borden (witte en zwarte velden) doen hun intrede rond 1100, dat staat in het Einsiedeln-Manuscript, een in het Latijn geschreven gedicht van 98 versregels.

De Middeleeuwers, die in veel zaken symbolen zagen, beschouwden het schaakbord als de wereld, waar licht en donker stond voor goed en kwaad. Het thema van leven en dood, hemel en hel, als symbool van het schaakspel wijst ook op de gelijkheid van alle mensen: zij worden gelijk geboren, vervullen verschillende functies maar bij de dood is iedereen weer gelijk, zoals bij het einde van de partij alle stukken, van koning tot pion, weer in hetzelfde doosje gaan.

De geschiedenis van de schaaksport (3)

2010-04-29T04:38:00.000-07:00

De tweede periode van het ontstaan van het schaakspel was tussen 400 vóór en 750 jaar na het jaar 0. De belangrijkste ontwikkeling was dat de legers van de vier spelers uit de eerste periode (Chaturanga), de twee witten en de twee zwarten, werden samengevoegd. Omdat er geen twee koningen konden zijn werd één koning vervangen door een generaal. De generaal was de belangrijkste helper van de koning op het slagveld. Volgens historici is het niet waarschijnlijk dat in het Chaturanga voor twee personen de partij kon worden beslist door mat te geven, het bleef een berovingoverwinning.

In de bloeiperiode van de vroege Arabische Islam (640-750) ontstaat een enorme verbreiding van het schaakspel als de Arabieren op hun veroveringstochten het spel meenemen van Saudi-Arabië naar Noord-Afrika, waar zij behalve Egypte ook Libië, Tunesië, Algerije en Marokko binnenvielen. De namen van de stukken veranderden en ook de vormgeving want de herkenbare Indiase en Perzische stukken pasten niet in de voorschriften van de Koran. Beelden, dus ook schaakstukken, mochten niet lijken op levende wezens en zo ontstonden de abstracte stukken.

De geschiedenis van de schaaksport (2)

2010-04-23T03:53:00.001-07:00

De eerste periode van het ontstaan van het schaakspel was tussen 4000 en 400 jaar voor het jaar 0. Volgens historici, degenen die de geschiedenis hebben bestudeerd, werd het spel toen heel anders gespeeld. Om te beginnen was er wel een bord van acht bij acht velden maar er waren nog geen witte en zwarte velden. Het bod was nog niet geschakeerd, zoals dat heet. Het verschil in witte en zwarte velden is natuurlijk wel makkelijk (dan zie je zo’n diagonaal gewoon lekker doorlopen) maar het hoeft niet, het blijft hetzelfde bord.

Verder schijnt het schaakspel toen meer een renspel geweest te zijn, zoals je ook ziet bij halma en mens-erger-je-niet. Als een stuk geslagen werd begon het gewoon weer vanuit de beginpositie. Men heeft ook ontdekt dat bij aanvang er vier spelers meededen, die allemaal tegen elkaar speelden. Maar het belangrijkste verschil was toch wel de dobbelsteen, die bepaalde met welk stuk gezet moest worden. Schaken was in het begin dus een puur geluksspel.

De geschiedenis van het schaken

2010-03-29T05:00:00.001-07:00

Over het ontstaan van het schaakspel zijn vele theorieën. Nou schreef ik laatst een boek over DE PION en om iets over de geschiedenis te weten te komen ging ik te rade bij een echte schaakhistoricus. Die vertelde me dat een internationaal groepje schaakhistorici sinds 1991 om de paar jaar bij elkaar komen om te praten over de laatste inzichten. Volgens die specialisten kun je de ontwikkeling van ons koninklijke spel als volgt indelen in vier periodes:

4000 - 400 voor Christus: de voorlopers
400 voor Christus – 750: verspreiding in India, Iran, Arabië
750 - 1475: verspreiding in Europa in de Middeleeuwen
1475 - heden: het moderne schaak.

Dat is toch een grappige gedachte, dat sommige mensen 6000 jaar geleden al een potje zaten te schaken! Dat ging natuurlijk wel anders en het bord was toen nog niet zwart/wit maar dat doet er nou even niet toe. Het blijft grappig want we kunnen het nog steeds niet perfect spelen!

Iedereen mag meedoen!

2010-03-15T06:16:00.001-07:00

Vorige week was er een groots jeugdschaakevenement in Roosendaal, dat ligt vlak bij de grens met België. Er kwamen wel honderd kinderen op af.

Het grappige was dat ongeveer een derde van alle kinderen helemaal niet kon schaken, ongeveer een derde kon een beetje schaken en ongeveer een derde van alle kinderen kond al aardig schaken. Iedereen kreeg op zijn eigen niveau les, dat wil zeggen dat degenen die het nog helemaal niet konden in een half uur de loop van de stukken leerden. Daarna werden er gelijk drie toernooien gespeeld. Bij de prijsuitreiking kregen de eerste drie van elke categorie een mooie beker en iedereen kreeg een medaille! Het was een mooie dag!

Omdat ik de prijzen mocht uitreiken zei ik ook gelijk wat tegen de ouders of ooms, die mee waren gekomen. “Waarom doen jullie niet mee, dan kun je ook in een half uur schaken en dan kun je thuis of tijdens de vakantie verder spelen?” Natuurlijk kunnen jullie het zelf ook vragen aan je ouders: “Zal ik je eens leren schaken?”

De rokade

2010-03-01T04:47:00.000-08:00

De rokade is een hele bijzondere regel. Je mag zomaar twee stukken tegelijkertijd verplaatsen!

Als je de geschiedenis van de rokade begrijpt, heb je ook minder moeite met die uitzonderlijke zet. Tot ongeveer het jaar 1600 bestond de rokade helemaal niet. Men bekommerde zich niet zoveel om de veiligheid van de eigen koning en ging vanaf het begin regelrecht op de vijandelijke koning af.

‘Romantisch schaak’ noemen we dat tegenwoordig en dan bedoelen we vurig, alleen met het hart. Maar verstandig was dat natuurlijk niet. De beste schakers in die tijd kregen wel door dat de koning eerst veilig in een hoek achter de eigen pionnen gebracht moest worden om dan pas te gaan aanvallen. Dus speelde men zo snel mogelijk de koning naar e2, dan de toren naar e1 en dan de koning via f1 naar de hoek. Hè, hè, die staat. Omdat die tactiek langzamerhand door iedereen werd overgenomen voerde men de rokaderegel in. Dat ging sneller.

Studiecomponist

2010-02-17T05:13:00.001-08:00

Kennen jullie Yochanan Afek? Dat is een hele goeie studiecomponist, die in Israël geboren is maar al jarenlang in Nederland woont.

Componist? Dat is toch met muziek? Ja, maar ook met schaken heb je componisten, dat zijn mensen die hele bijzondere stellingen bedenken. Soms zijn zij geïnspireerd door een normale schaakpartij maar vaak ook componeren zij een stelling die weinig of niet voorkomt in de praktijk. Dan staat er een stelling op het bord en de vraag is dan: hoe wint wit? Of: hoe maakt wit remise? In de oplossing zit altijd iets verrassends. De mooiste studies vind ik die, dat je bij het begin denkt ‘dat redt wit nóóit, hij mag blij zijn met remise’ maar dan plotseling komt er een zet, daar had niemand rekening mee gehouden! Dat is de sleutelzet en dan wint wit toch! Je kunt van een mooie studie echt genieten en soms schiet je zelfs onbedaarlijk in de lach. Het is leuk om samen een studie op te lossen.

Schaken, spel voor alle leeftijden!

2010-02-09T03:12:00.000-08:00

De laatste tijd is de verjonging in de schaaksport onderwerp van gesprek. Logisch, zou je zeggen, de wereldtop wordt alsmaar jonger en de media laten liever een klein meisje zien met een groen knuffelbeest naast het bord, dat de hele partij de tegenstander scheel aankijkt, dan een oudere heer.

Toch is het juist wel aardig dat je in de toernooizaal alle leeftijden door elkaar ziet. Welke sport heeft dat nou? Ik vind het een mooi plaatje als dat kleine meisje van 10 precies tegen die oudere heer speelt, laten we zeggen van 80. Dan is alles even vergeten, niets doet even meer ter zake, alleen die twee die achter het schaakbord zitten te piekeren. “Dat kan niet!” zeg je?

Vorige week speelde ik nog met mijn teamgenoot Viktor Kortsjnoi in de competitie. Viktor is 80 jaar en nog steeds heel goed. In 2009 werd hij nog kampioen van Zwitserland. Als jij een keer tegen iemand speelt die de vader van jouw vaders vader had kunnen zijn, moet je mij een foto sturen.

Jeugdjournaal

2010-02-02T05:37:00.000-08:00

De telefoon. Het jeugdjournaal. Een nieuwsgierige vrouwenstem. “Wij zouden graag een item maken over het jeugdschaken. Er schijnt een wereldkampioen te zijn, Carl Magnussen, slechts 15 jaar en in een andere groep speelt de kampioen van Nederland met zo’n leuke naam en die is nog jonger”. Terwijl ik wat tegengas probeerde te geven verklaarde zij: “Ja, sorry, ik heb niet veel verstand van schaken maar het spreekt me erg aan, die verjonging in zo’n oude sport”.

Natuurlijk was ik het in grote lijnen met haar eens. De Noor Magnus Carlsen was bezig het Corus-toernooi te winnen en met zijn 19 jaar staat hij nummer 1 op de wereldranglijst. Hij is geen wereldkampioen, dat is de Indiër Viswanathan Anand. In de sterke grootmeester B-groep heerste Anish Giri (15 jaar) en hij mag volgend jaar meespelen op het allerhoogste podium. In de grootmeester C-groep speelden bijna alleen maar tieners. Ik vertelde die nieuwsgierige en enthousiaste mevrouw dat er in de lagere groepen nog veel jongere kinderen zitten en dat ze ook wat beelden moest nemen van een 10-jarig meisje in groep H4 die met een dinosaurusknuffel naast het bord speelt.

Het is gewoon waar: de schaaksport verjongt.

Gelukkig Nieuw Jaar!

2010-01-07T01:07:00.001-08:00

Alle leden van de schaakkaravaan wens ik een gelukkig nieuw jaar toe. Natuurlijk in goede gezondheid, met de beste ouders van de wereld en vele leuke vrienden en vriendinnetjes. En dan ook nog een paar schaakpartijtjes winnen! Dat moeten jullie maar een beetje verdelen want niet iedereen kan alles winnen.

Het laatste grote toernooi van vorig jaar, dat gespeeld werd om de Kerstdagen heen en eindigde op oudejaarsdag werd gewonnen door Ilya Nyzhnyk, een dertienjarig mannetje uit de Oekraïne. Hij won met 7,5 uit 9 in een veld van meer dan honderd spelers en hij liet vele gerenommeerde grootmeesters die zijn vader hadden kunnen zijn achter zich.

Dat was een leuk gezicht want Ilya haalde de grond niet met zijn voeten als hij achter het schaakbord zat en nog niet zo lang geleden speelde hij met een knuffelbeest op tafel.

De Schaakkaravaan trekt ook in 2010 weer langs vele Amsterdamse scholen. Kijk maar eens op http://www.schaakkaravaan.nl voor leuke verslagen en foto's!

Schaakhappening

2009-11-18T11:44:00.000-08:00

We hadden vandaag weer een mooi feest met De Schaakkaravaan. De kinderen deden in rap tempo mee met kleuren, schaakrennen, computerles, puzzelen, film kijken, schaakwoorden maken en nog zo wat. Het was een drukte van belang. Wat is die Schaakkaravaan toch een leuk initiatief, al zeg ik het zelf.

In mijn schaakjeugd zat ik vaak tegenover een oudere man in driedelig pak met een grote sigaar. En naarmate die meer verloren stond blies hij alsmaar grotere sigarenrook over het bord. Het is eigenlijk jammer dat De Schaakkaravaan alleen maar in Amsterdam langskomt. Schaken zou toch op iedere basisschool in Nederland gegeven moeten worden. Het laat je logisch denken, verstandig met tijd omgaan, je fantasie gebruiken in moeilijke situaties en het is ook nog gezellig. Want schaken doe je samen. En het maakt ook niet uit of je rood haar hebt of een hoofddoek of een grote neus of maar één been of niet zo goed Nederlands praat of dat je niet sterk bent of blind. Iedereen kan meedoen met schaken!

Een verslag met foto's is te zien op www.schaakkaravaan.nl

Wereldkampioen Max Euwe

2009-11-05T00:25:00.000-08:00

In het Max Euwe Centrum (MEC) in hartje Amsterdam, vlakbij het Leidse Plein, is een permanente tentoonstelling gewijd aan onze enige wereldkampioen. Euwe leefde van 1901 tot 1981 en won het WK in 1935 van de illustere Rus Alexander Alexandrowitsj Aljechin.

Nou zijn er wereldkampioenen en wereldkampioenen, er zijn erbij daar merk je nooit iets van. Maar door professor (in de artificiële intelligentie) Max Euwe bloeide de schaaksport op in Nederland, er zijn vele verenigingen vanwege hem opgericht en straten en pleinen dragen zijn naam. Van 1970-1978 was Euwe president van de wereldschaakbond (FIDE) en toen werd hij belangrijk voor alle schakers. Door Euwe is de legendarische tweekamp Bobby Fischer – Boris Spassky (Amerika tegen Rusland!) in 1972 toch nog tot een goed einde gekomen. Max Euwe was een formele maar ook een aardige man, hij gaf schouderklopjes en complimenten. Dat deed ons jeugdspelers goed.

Als je eens een bezoek gaat brengen aan het MEC dan zie je op het Max Euwe Plein op een groot schaakbord met grote stukken vele mensen een partij spelen. Dat had Max bijzonder leuk gevonden. En vraag binnen eens of ze het plaatje De Euwe-Marsch opzetten.

(Max Euwe Centrum, Max Euweplein 30a, 1017 MB Amsterdam, 020-6257017)

Lang Leve de Koningin!

2009-10-15T15:31:00.000-07:00

Er zijn al heel wat schaakfilms gemaakt en ik heb er aan een paar meegewerkt maar de mooiste is toch wel Lang Leve de Koningin. Die moet je gezien hebben!

Het Max Euwe Centrum heeft een kopie en laat hem van tijd tot tijd zien. Het gaat over een meisje dat kan schaken en in haar dromen komen de stukken tot leven. Het is heel mooi en echt verfilmd, je gelooft die koning gewoon als hij kwaad is op de andere koning. En het wordt heel spannend maar meer verklap ik niet.

Toen ik tiener was droomde ik ook over schaken, meestal was het dan een bijzonder toernooi waarin ik terecht kwam, in een ver en vreemd land. Ik zag ook concreet stellingen, vaak van partijen die ik net gespeeld had en in mijn droom deed ik het dan wel goed. Dat is het mooie van dromen, als je erin zit voelt het als de werkelijkheid.

(De scholen die aan de Schaakkaravaan meedoen, krijgen een exemplaar van de tv-serie, zodat ze die op school kunnen bekijken)

Geschiedenis

2009-10-06T08:32:00.000-07:00

Als je aan het schaken bent, of een andere denksport, dan is het aardig om te weten dat mensen uit verre en vreemde landen dat duizenden jaren geleden ook al deden!

De voorlopers van het schaakspel, waren de zogenaamde ren-spelen (denk maar aan Halma en Mens-erger-je-niet). Die bestonden al in 4000 voor Christus, dus 6000 jaar geleden. Er werd wel gespeeld op een bord van 8 bij 8 maar verder speelden ze toen in China en India en de Arabische wereld heel anders schaak.

De voorloper van backgammon was trick-track, zo’n spelbord met van die punten en gouden stenen vonden ze in het Egyptische graf van Keizer Tut-Anch-Amon en die leefde rond 1300 voor Christus. En als je kijkt naar de geschiedenis van het spel Go dan is dat ontstaan in China, ergens rond 2000 voor het begin van onze jaartelling. Historici menen dat go is ontstaan uit de astrologie.

Dus als we een denksport spelen met wie dan ook, waar dan ook ter wereld, dan zijn we niet de eersten.

15 jaar en kampioen!

2009-09-22T11:49:00.000-07:00

Anish Giri is pas vijftien jaar en nu al Nederlands kampioen! Dat had niemand gedacht en daarom werd hij overal op televisie en radio en voor kranten gevraagd hoe dat nou kan. Tenslotte speelde hij tegen gerenommeerde tegenstanders, grootmeesters die minstens twee maal zou oud zijn.

Anish heeft een Russische moeder en een Nepalese vader en woont sinds 2 jaar in Nederland. Zijn vader is waterbouwkundig ingenieur, dus die vond dat waterige Nederland wel een interessant land met al die bruggen en dijken. Anish spreekt Russisch en Nepalees en Japans en al bijna perfect Nederlands.

Hij heeft het schaken eerst geleerd van z’n moeder maar al snel speelde hij alleen maar met de computer. Omdat Anish zo goed is krijgt hij ook een menselijke trainer. Misschien wordt hij ooit nog eens wereldkampioen.

21!

2009-09-14T01:18:00.001-07:00

Er gingen 21 jeugdspelers naar het EK in Italië. Natuurlijk ging er begeleiding mee maar het was een leuk gezelschap toen ze weggingen en toen ze terugkwamen op Schiphol was de stemming nog beter. Iedereen had het goed gedaan (50% of meer) dus dat wil wat zeggen over het niveau in Schakend Nederland. Er waren vijf categorieën: tot 10,12, 14, 16 en 18 jaar en Nederland werd in iedere categorie vertegenwoordigd.

We hadden 3 hele mooie prijzen. Robin van Kampen werd tweede in de categorie jongens tot 16 jaar en dat is heel goed want hij had ook mee kunnen doen in de categorie tot 14 jaar! Hij verloor alleen van de winnaar de Israëliër Gil Popilsky en dat was niet nodig. Verder haalden Lisa Schut en Anne Haast de gedeelde tweede plaats in de categorie meisjes tot 16 jaar achter de Poolse Kyra Adamowitsj.

Goed hè? Al die goede spelers zijn net zo begonnen als jij, gewoon bij het begin. Herdersmat!

Openlucht schaken

2009-09-01T14:28:00.000-07:00

Het hele marktplein in Meppel stond vol schaaktafels en er deden 130 spelers mee van alle niveaus. Het was een mooie dag, de zon scheen net niet te fel en in een grote tent stond de diskjockey plaatjes te draaien. Op die swingende muziek kwamen ook andere mensen af die dan op de terrassen met een drankje zaten te kijken naar al die schakers. Het was weer eens wat anders: schaken in de buitenlucht met muziek erbij!

Aan het slot van de dag was er een barbecue voor alle deelnemers en ook nog de finale. De finale ging over 4 partijen tussen twee hele goede spelers (Jan Timman en Manuel Bosboom) en die partijen konden op een groot scherm live gevolgd worden. Toen zaten alle andere schaakliefhebbers met een biertje en een bordje vlees in de ondergaande zon met muziek te kijken naar spannend schaak. Dat was cool.

Zakschaakspel

2009-08-17T03:01:00.000-07:00

Als je op reis gaat, in de trein of op een boot, of een dagje naar het strand dan is een zakschaakspelletje wel makkelijk. Je hebt ze in alle soorten en maten. De meeste setjes hebben van die insteek openingen en die worden in de loop van de tijd alsmaar groter, soms zakken de stukken erin weg. Zijn de insteekstukken van ivoor dan kan het lang meegaan maar vaak zijn de stukken van karton en die leven niet lang.

Ik heb nog steeds mijn eigen favoriete minisetje, ooit een keer gekocht in Frankrijk. Het is een uitklapdoosje en de stukken zijn echte stukken, alleen kleiner. Omdat er magneetjes onder de stukken zitten blijven ze ook ondersteboven mooi staan, handig voor als je op je rug ligt onder een parasol. Zo’n klein spel valt ook niet op in restaurants, je kunt gewoon wat analyseren als je op de maaltijd moet wachten.

Schaken in Andorra

2009-07-23T03:54:00.001-07:00

Het is altijd leuk om een toernooi in het buitenland te spelen. Dat geeft extra spanning. Ik las dat drie van onze beste jeugdspelers in een toernooi meedoen in Andorra. Dat is een dwergstaatje in het Zuidwesten van Europa, het ligt in de Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje.

Robin van Kampen, Benjamin Bok en Lisa Schut staan alledrie op 3 uit 4 en doen goed mee. Helemaal mooi was dat Lisa van een Spaanse grootmeester won, Marc Narciso Dublan en die heeft een elo-rating van 2550! Met zo’n rating behoor je tot de beste 300 spelers van de wereld!

In de vijfde ronde moest Lisa tegen Robin. Dat is grappig, dan heb je dat hele eind gereisd en dan zit je toch weer tegen elkaar te spelen. De moeder van Lisa doet ook mee. Als jouw vader of moeder schaken ook leuk vindt dan moet je eens samen naar een buitenlands toernooi gaan!

Wonderkinderen

2009-07-10T03:42:00.001-07:00

Een wonderkind is iemand die iets heel goed kan maar daar eigenlijk de tijd, de ervaring, niet voor heeft gehad: dat is dan wonderlijk. We hebben in Nederland een paar hele goede jeugdspelers rondlopen van 14/15 jaar en al één grootmeester: Anish Giri. Zij speelden al vele internationale toernooien en kunnen gerenommeerde Meesters en Grootmeesters goed partij geven. Maar zijn zij ook wonderkinderen?

Het is maar een eigen beoordeling maar mijn gevoel zegt me dat een wonderkind niet veel ouder mag zijn dan 10 jaar. Het meest bekende schaakwonderkind was Samuel Reshevsky, die in 1911 in Polen werd geboren. Hij leerde schaken op zijn vierde jaar en was op zijn achtste wereldberoemd. Toen versloeg hij al hele goede spelers en speelde simultaans tegen soms 75 spelers tegelijk, over de hele wereld. Op oude foto’s komt hij staande net boven de tafel uit. Zijn ouders verhuisden naar Amerika in 1920 en Reshevsky was daar een van de beste spelers gedurende veertig jaar. Hij werd net geen wereldkampioen maar zat er soms dicht bij. Reshevsky was een echt wonderkind.

Briefkaarten

2009-06-29T12:00:00.000-07:00

In de tijd dat er nog geen computers waren speelden schakers met briefkaarten. Correspondentieschaak, heet dat en daarin zijn nog steeds competities en wereldkampioenschappen.

Laatst kreeg ik zomaar van iemand een pakketje met 69 kaarten. De meeste kaarten hadden een poststempel van wel honderd jaar geleden. Er zaten ook wat kaarten bij van onze enige wereldkampioen schaken Max Euwe. Hier heb ik er een van 1911 uit Inssbruck, dat ligt in Oostenrijk, en die beantwoordt de zet 58.c4-c5 met Th4-h3+. Op de voorkant ligt een mooi dorpje tegen een bergwand aan.

Correspondentiepartijen duurden vroeger soms langer dan drie jaar, omdat de Post nog niet zo goed werkte. Als je een vriendje of vriendinnetje hebt in een andere stad, dan is het leuk om een schaakpartij te spelen met briefkaarten. Dan kun je ook over iets anders schrijven. Je krijgt zomaar iedere keer een leuk kadootje!

Simultaan

2009-06-21T03:40:00.000-07:00

Een groot sportcentrum in het plaatsje Driebergen bestond 25 jaar en daarom gaven ze een feest.

Overal zag je mensen die les kregen in tennis, beachvolleybal, basketbal, voetbal maar ook dansen en fitness.Ik gaf een simultaan, midden op het grote complex, precies naast de discohoek. Dat was wel gezellig en ik probeerde een beetje op de maat van de muziek te zetten. Simultaan betekent ‘gelijktijdig’, en dan speelt 1 goede speler tegen 10, 20 of 30 tegenstanders. Die mogen blijven zitten en de simultaangever loopt rondjes langs de borden.

Dat is altijd spectaculair voor mensen die wel een beetje kunnen schaken maar nog niet zo goed. “Hoe onthoud je nou al die partijen?” vragen ze dan. Dat is moeilijk uit te leggen. Het mooie was dat bij het schaken een blinde man meedeed en ook een man zonder armen. Die had zijn eigen spel meegenomen, met beugels aan de stukken die hij met de mond verzette. De organisator vond het fantastisch dat op zijn sportfeest dankzij de schaaksport iedereen kon meedoen.

Karavaanfeest

2009-06-07T02:52:00.000-07:00

We hebben de eerste serie lessen gegeven en daarom was er feest. We vierden het op de Boekmanschool en we mochten van alle lokalen gebruik maken. In de sporthal moesten de kinderen hard heen en weer rennen tussen de stukken aan de ene kant en een groot leeg bord aan de andere kant. Je mocht maar 1 stuk per keer meenemen en er stonden hindernissen onderweg. De kampioenen hadden het hele spel opgezet in 2 minuut en 19 seconden!

In een andere zaal konden de kinderen tekeningen maken, daar zaten hele mooie bij. Weer ergens anders kon je schaken met een dobbelsteen, en als je dan een bepaald nummer gooide MOEST je met een bepaald stuk spelen. Dat was wel gek. Je kon ook woorden maken door met de koning over het bord te lopen en je kon ook weggeefschaak spelen. Dan is slaan verplicht en wint degene die het eerst al zijn stukken kwijt is.

In weer een andere zaal stonden computers en werden leuke opgaven gegeven. Dan kon je ook nog kiezen voor de filmzaal waar een mix van schaakflimpjes (onder ander uit de film Lang Leve de Koningin) werd gedraaid. Ergens tussendoor, op een open plek waar iedereen voorbij kwam zat ik met een schaakbord en een klok en mocht iedereen het proberen met 5 minuten voor de partij en ik kreeg er 2. Dat was soms heel snel schuiven. Al met al een leuk feest.

Iedereen ging met een KARAVAAN-T-shirt naar huis en een CD-Rom met schaaklessen. In november gaan we weer een feestje vieren!

Zie www.schaakkaravaan.nl voor een uitgebreider verslag en foto’s.

Lekker weer

2009-05-25T04:18:00.000-07:00

Je zou kunnen denken dat schaken meer hoort bij de winter. Als het buiten guur en koud is, dan is het binnen mooi tijd voor een partijtje schaak bij de kachel. Maar dat hoeft helemaal niet! Juist als de zon schijnt zie je mensen op pleinen en in parken tegen elkaar schaken. Dat doen ze overal: in New York, Parijs en Moskou. En iedere dag ook op het Max Euwe-plein in Amsterdam.

Dan staan er mensen omheen, die meekijken en vaak ook meepraten met de partij. “ Goeie zet!” of “Dat is niet slim” of “Wat doet-ie nou?”, hoor je dan. Als je een zakschaakbordje hebt dan kun je ook zelf een partijtje analyseren op een terras, met een glaasje limonade erbij. Mijn oude vriend Herman ging op zijn vakanties altijd in de lobby van het hotel zitten met een schaakbord. Dan had hij altijd snel een tegenstander en een schaakvriend voor de rest van de vakantie.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Euro-Chess Festival

2009-05-18T06:46:00.000-07:00

Deze week wordt het Euro-Chess Festival gehouden in het Limburgse Valkenburg. Dat is een evenement waar dit keer zeven landen aan meedoen: Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Duitsland, België en Nederland. De deelnemers zijn jonge mensen tot 25 jaar die meervoudig gehandicapt zijn. Zij kunnen niet lopen of zien maar wel schaken. De schaaksport is hier een middel om iets aardigs te doen.

Omdat de schaaksport boven de taal verheven is kunnen alle kinderen met elkaar plezier hebben. Er is een jongetje bij die alleen met zijn hoofd kan bewegen. Hij geeft de zetten met knikjes door en moet lachen als de verkeerde zet wordt gedaan. Ze spelen de hele week tegen elkaar en ze slapen in een sprookjesachtige gebouw, met alle kleuren van de regenboog en bomen die uit ramen groeien en overal kun je de muren bevoelen en die zijn soms glad, soms gebroken en soms met ribbeltjes. Het gaat hier vooral om het gezamenlijke plezier van het spelen.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Schaakboeken

2009-05-11T03:43:00.000-07:00

Als je van schaken houdt moet je onze twee klassiekers gelezen hebben: De Verdediging van Nabokov uit 1930 en Die Schachnovelle van Stefan Zweig uit 1943. “Dat zijn oude boeken” zul je denken maar er zijn veel oudere boeken die nog steeds populair zijn.

Die twee romans gaan over een schaker die zich buiten de maatschappij voelt staan. En dan beleef je rare avonturen die een ander, een normaal mens zeg maar, niet meemaakt. Dat zijn niet altijd leuke dingen. Maar dat kan een schaker niet schelen want hij heeft altijd zijn sport bij zich om zich gelukkig te voelen, waar hij ook is. Al zit hij alleen op een berg of ergens weggestopt in het oerwoud. Omdat het goede schrijvers waren zijn de boeken voor iedereen interessant om te lezen. Als je ze nog niet kent, dan weet je nu een mooi verjaardagscadeau.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Jeugdkampioenen

2009-05-04T10:44:00.001-07:00

Het Nederlands jeugdkampioenschap is afgelopen en we hebben allemaal nieuwe kampioenen! Om te beginnen is het belangrijk om te weten dat er drie categorieën zijn: tot en met 20 jaar, tot en met 16 jaar en tot en met 14 jaar.

Er zijn aparte groepen voor meisjes maar als ze goed genoeg zijn kunnen meisjes ook meedoen aan het algemene kampioenschap. Hetzelfde geldt voor de leeftijdsklasse, je kunt meedoen in een hogere klasse. Dat gebeurde ook want Benjamin Bok en Robin van Kampen zijn 14 jaar maar speelden mee in de groep tot en met 20 jaar. En heel goed, want in de laatste ronde konden ze allebei nog winnen. Uiteindelijk werd Robin kampioen!

Leonore Braggaar werd kampioen bij de meisjes tot en met 20 jaar. In de categorie tot en met 16 jaar wonnen Hugo ten Hertog en Evie Warmelink. In de categorie tot en met 14 jaar wonnen Roger Meng en Diana Dalemans. Zij mogen allemaal meespelen bij de Europese jeugdkampioenschappen in augustus in Porto San Giorgio in Italië. En misschien doet Robin van Kampen ook mee met het jeugdwereldkampioenschap in november in Antalya in Turkije. Zo zie je nog eens wat van de wereld!

Lang leve de Koningin!

2009-04-26T06:53:00.001-07:00

30 april vieren we Koninginnedag maar het had niet veel gescheeld of we hadden geen koningin gehad. In het begin van het schaakspel zoals wij het kennen (zo’n 1500 jaar geleden) stond er naast de koning een ‘minister’. In die tijd had een minister niet veel te vertellen dus dat ministerstuk was het zwakste stuk, het kon alleen naar een diagonaal aangrenzend veld.

Pas duizend jaar later, in de Middeleeuwen, veranderde de minister in het sterkste stuk: de koningin. Dat kwam omdat aan het Middeleeuwse Hof de koningin naast de koning zat. En die koningin kon tot de randen van het bord: horizontaal, verticaal en diagonaal. Een koningin is snel, zij kan in twee zetten overal op het bord komen. Maar ze is ook gracieus. Pak haar maar eens in je hand. Ze heeft een taille en een kroon op het hoofd. Zij is een knappe verschijning. Lang leve de koningin!

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl
Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Euwe-borrel

2009-04-20T03:17:00.001-07:00

Max Euwe leefde van 1901-1981 en werd wereldkampioen schaken in 1935. Dat was bijzonder voor een Nederlander want de beste spelers kwamen tussen 1900 en 2000 vooral uit Rusland. Juist omdat het zo bijzonder was bloeide de schaaksport in Nederland door Max Euwe op.

Er zijn veel schaakverenigingen ontstaan door hem en zijn naam komt overal voor (zoals de Euwe-straat in Rotterdam en het Max Euwe-plein in Amsterdam met een bronzen standbeeld!), eens in de vijf jaar wordt de gouden Euwe-ring doorgegeven aan iemand die belangrijk is voor de schaaksport in Nederland, er is een lied gemaakt (de Euwe-mars) en er zijn postzegels met het hoofd van Euwe (ook in Mongolië en Joegoslavië), er bestaat een dik boek over zijn leven, er zijn organisaties naar hem vernoemd (zoals het Max Euwe Centrum in Amsterdam en de Association Max Euwe in Monaco). En dan hebben we nog twee keer per jaar een Euwe-borrel in het Amsterdam Holland Casino, daar vertellen we elkaar nieuwtjes en drinken we op Max.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl
Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

1 kleine pion

2009-04-14T00:53:00.000-07:00

Als je op voetballen zit, dan weet je dat een voorsprong van 3-0 met nog 1 minuut te spelen genoeg is voor de winst. Je hoeft dan alleen de tijd maar te rekken. Zit je op wielrennen en heb je een voorspong van een ronde op het peloton met de finish in zicht dan kun je relaxen, je wint toch wel, zelfs met een lekke band. Als je nadenkt over bijna alle sporten dan leidt een grote voorsprong op het eind van de strijd vanzelf tot winst.

Nou is het aardige bij schaken dat je kunt winnen met een koning en 1 pion tegen een heel leger van 16 stukken. Componeer zelf maar eens een stelling waarin dat ene kleine pionnetje mat geeft. Je kunt dat in de hoek of aan de rand van het bord doen maar ook midden op het bord!

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan?

Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Schaakfilm

2009-04-07T04:25:00.000-07:00

Als je naar de reclame kijkt op televisie, of naar advertenties in de krant, dan zie je soms een schaakstuk of een schaakbord. Dat heeft niets met onze hobby te maken, ze gebruiken de schaaksport om te laten zien dat iets goed doordacht is en betrouwbaar. Dat is wel slim van die bedrijven maar het zou wel zo leuk zijn als ze dan ook iets sponsoren. Bijvoorbeeld een groot schaakfeest voor kinderen.

In detectives zie je soms een politieagent langs een tafeltje lopen waar twee mensen aan het schaken zijn. Hij kijkt dan even en zet iemand in een zet mat. Dat is slim van die filmmakers, want dan laten ze zien dat die agent logisch kan denken en dan kan hij die moord ook wel oplossen. Het leukste is natuurlijk als de film echt over schaken gaat. Kennen jullie de speelfilm Lang Leve de Koningin? Die moet je zien, je kunt hem bekijken in het Max Euwe Centrum.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

Blindschaken

2009-03-30T04:53:00.000-07:00

Als mensen blind zijn kunnen ze toch gewoon blijven schaken. Dan spelen ze op een speciaal bord waarvan de witte velden hoger liggen dan de zwarte. Op alle zwarte stukken zit een klein koperen kopje. De blinde schakers voelen met alle vingers over hun eigen schaakbord en zeggen dan de zet hardop tegen de tegenstander. Er zijn wereldkampioenschappen voor slechtziende en blinde spelers.

Maar ziende schakers spelen ook blindschaak. Ik leerde mezelf blindschaken tijdens mijn afdroogbeurt en dat was om de drie dagen want ik had ook een broer en een zus. Dan zaten mijn vader en mijn broer in de huiskamer met een schaakbord voor zich en ik riep dan de zetten vanuit de keuken. Soms deden ze voor de gein een onmogelijke zet en dan werd ik heel kwaad en dat vonden zij dan weer leuk. Het is niet zo moeilijk als het lijkt, blindschaken, probeer het zelf maar eens.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan

NK internetschaak, ook voor jou!

2009-03-23T05:46:00.000-07:00

Als je wilt, kun je meespelen in het Nederlands Kampioenschap. Echt waar!

De Koninklijke Nederlandse Schaak Bond (KNSB) organiseert iets heel nieuws: schaken via je computer. Dus je kunt gewoon thuis blijven zitten. Er zijn wat voorronden maar daar kun je meerdere keren in spelen, ook al verlies je een keer. Vorige week was de aftrap en als demonstratiepartij werd een partijtje gespeeld met Robin Engelberts, zij is zelf negen jaar maar toch al rapidkampioene tot en met 12 jaar.

Je moet wel snel zijn met opgeven want de voorronden zijn in begin april. (op http://www.schaakbond.nl/ staat alle informatie). Tegenwoordig zitten er chippies in de schaakstukken en als wereldkampioen Viswanathan Anand uit India Lc1-g5 speelt in Spanje (want daar woont hij nu) dan zie ik dat tegelijkertijd bij mij thuis op de computer. Tijd en plaats spelen geen rol, gek hè?

Hans Böhm, ambassadeur Schaakkaravaan

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Schaakstuk zijn

2009-03-16T06:12:00.000-07:00

Het is niet makkelijk om een schaakstuk te zijn. Afgelopen zondag speelden Tim Krabbé en ik op het Centraal Station in Utrecht een partij met levende schaakstukken. De paarden konden prachtig dansen, zelfs op 1 hoef, ze maakten koprollen en sprongen over de andere stukken heen, precies zoals het hoort.

De koninginnen en de koningen hadden mooie gewaden aan, met kroontjes op het hoofd. De torens waren gekleed in boeken, zelfs boven op hun hoofd hadden ze een opengeslagen boek. De pionnen hielden een stok dreigend voor zich en de lopers liepen een beetje schuin.

Alle stukken gingen en sloegen op hun eigen manier, met hun eigen waardigheid. Er stonden honderden mensen te kijken en soms, als een stuk geslagen werd kwam iemand van de EHBO. De partij eindigde na een spannende strijd in remise maar dat maakte eigenlijk niets uit. Het was gewoon een leuk schouwspel. Welk stuk zou jij willen zijn?

Hans Böhm, ambassadeur Schaakkaravaan

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Schaken in het buitenland

2009-03-09T05:35:00.001-07:00

Het is wel spannend, cool, gaaf en ook een beetje vet als je een toernooi in het buitenland speelt. Nou las ik over Lars Vereggen, elf jaar, die in Frankrijk een toernooi gewonnen had in de categorie ‘onder twaalf’. Heel goed Lars, ga zo door.

Lisa Schut (14) speelde de laatste maanden in zowel Spanje als Frankrijk en zij deed het zo goed dat ze straks haar WIM-titel krijgt, dat staat voor women-international-master. Lisa speelde zelfs remise tegen Meesters en Grootmeesters. Die Lisa komt er wel.

Het aardige van schaken in het buitenland is dat je veel vrienden en vriendinnen maakt, want je hebt dezelfde interesse. Als je de partijen analyseert ga je vanzelf over hele andere dingen praten. Ik bleef soms na een toernooi nog een tijdje hangen in het een of andere land. Leuk hè? Moet je ook doen!

Hans Böhm, ambassadeur Schaakkaravaan

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Favoriete schaakstukken

2009-03-02T05:04:00.000-08:00

Het is vreemd maar iedereen heeft wel een favoriet schaakstuk. Ik speelde eens tegen een meisje van pakweg acht jaar, ze kwam amper boven de tafel uit. Omdat ze verloren stond gaf ik mijn dame weg, dat maakte voor de uitslag toch niet uit. Maar zij sloeg mijn dame niet met haar toren! Zij hield van torens.

Omdat paarden en lopers ongeveer gelijk zijn in kracht, wordt de eigen voorkeur goed zichtbaar. Ik houd meer van het paard en dus zie je in mijn partijen vaker dat ik het met een paard opneem tegen een loper. Natuurlijk mag dat helemaal niet en moet je iedere stelling volkomen objectief beoordelen en die stukken ruilen die geruild moeten worden. Maar ja, schakers zijn ook maar mensen.

Hans Böhm, ambassadeur van De Schaakkaravaan

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Feestje bij Jan

2009-02-24T05:56:00.000-08:00

Van de week was ik op een feestje bij Jan Timman. Nou ken ik Jan al langer dan 40 jaar. Toen hij zestien was werd hij jeugdkampioen van Nederland en toen ik zeventien werd, was ik de volgende jeugdkampioen. Later speelden we samen in vele toernooien, in Nederland maar ook in verre en vreemde landen en steden. Amerika, Rusland, IJsland, Spanje, Noorwegen, Bulgarije, Joegoslavië, Oost en West-Duitsland (daar liep toen nog een muur dwars door Berlijn) en nog zo veel andere landen.

We zijn ouder geworden maar de schaaksport is altijd bij ons gebleven. Op zijn feestje bekeken we nog een mooie partij, die op dat moment gespeeld werd in Sofia (de hoofdstad van Bulgarije). Er waren meer schakers en we zaten middenin de kamer en analyseerden op een veel gebruikt schaakbord de partij vanaf de computer. Je kon zien dat de niet-schakers het jammer vonden dat ze niet mee konden doen. Hadden ze maar op school moeten leren schaken!

Hans Böhm, ambassadeur Schaakkaravaan

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar euwemec@xs4all.nl

Iedereen kan schaken!

2009-02-16T13:45:00.000-08:00

Ik leerde schaken van mijn ouders. Die waren niet zo goed maar ze hadden een apart soort plezier als ze speelden. Dan deed mijn vader na lang nadenken een zet en keek mijn moeder een beetje van onderen aan. Dan gaf hij mij soms een knipoog en stak een sigaar op. Ik vond dat spannend allemaal en kon zo op mijn vijfde jaar meespelen. Mijn moeder is nu 91 jaar en ze schaakt nog steeds, met de jonge buurman van 87. Die ziet niet meer zo goed en daarom zet hij de stukken niet netjes op de velden. “Waar staat die nou”? vraagt m’n moeder dan en samen zetten ze de stukken recht. Het mooie van schaken is dat het niet uitmaakt of je sterk of zwak bent; mooi of lelijk; oud of jong; rijk of arm; slim of minder slim; directeur of krantenbezorger; wit, zwart, geel of rood: als je eenmaal gaat spelen is iedereen gelijk.

Hans Böhm, ambassadeur Schaakkaravaan

Schaakkaravaan geopend!

2009-02-09T13:21:00.000-08:00

Wat was dat een goed begin van De Schaakkaravaan! Ik kwam de hoek om lopen en daar stond een prachtige schaakbakfiets, in zwart/wit en helemaal opgevuld met schaakstukken en ballonnen.

Toen moest ik het plein oprijden van de Boekmanschool (dat was niet makkelijk want er zit geen rem op een bakfiets) en daar stonden allemaal vrolijke kinderen met een papieren paard op het hoofd. En ze konden al schaken want ze kenden alle stukken.

Met de wethouder van Sport van Amsterdam, Carolien Gehrels, zijn we naar het schaakleslokaal gegaan. Dat was mooi aangekleed en de kinderen kregen nog snel een lesje en toen leerden ze stukken slaan met snoepjes. Dat is lekker slaan!

Er waren wel zeven fotografen aanwezig en die wilden alle kinderen op de foto hebben. Het is jammer dat we niet bij iedere schaakschool zo'n feestelijk begin kunnen hebben. Maar alle kinderen die meedoen met De Karavaan zie ik later dit jaar nog wel. Want met de schaaksport kun je vele leuke dingen doen.

Als je wilt reageren, stuur me dan een mailtje, ik antwoord iedereen. Tot ziens.

Heb je een vraag voor mij of over de Schaakkaravaan? Stuur een mail naar mailto:euwemec@xs4all.nl?subject=de%20Schaakkaravaan

Hans Böhm, ambassadeur van de Schaakkaravaan